^Back To Top
Get Adobe Flash player

Tornado's

Tornado (wervelwind)

 
 
Tornado
 
Tornado uit de 5e categorie (oorspronkelijk 4e) gezien vanuit het zuidoosten bij het bereiken van het dorpje Elie in de Canadese provincie Manitoba op vrijdag 22 juni 2007.
 
Lucht rondom tornado

Een tornado (etymologie: Spaans, waarschijnlijk assimilatie van tronada = onweersbui, en tornar = draaien) is een wervelwind met zeer grote windsnelheden tot enkele honderden kilometers per uur en een diameter van enkele tientallen meters tot een paar kilometer, die meestal zichtbaar is doordat waterdamp condenseert in de wervel of doordat materiaal van het aardoppervlak wordt opgetild.

 

Achtergrond

Een tornado ontstaat onder een sterke opwaartse verticale luchtstroom in een buienwolk van warme lucht. De rotatie kan onderdeel zijn van een rotatie van de hele bui, die in dat geval dan supercel genoemd wordt. De rotatie van een supercel wordt een mesocycloon genoemd. Daarnaast kunnen ook tornado's voorkomen die niet met een rotatie van de gehele bui samenhangen, of bij buienwolken niet in hun geheel roteren. In het laatste geval zijn ze vaak niet zo krachtig en worden ze vaak windhoos genoemd.

De krachtigste tornado's komen voor bij supercelbuien. Deze buien bezitten een roterende stijgstroom en vormen zich meestal wanneer de windsnelheid in de atmosfeer sterk toeneemt met de hoogte. Voorwaarde voor het ontstaan van deze — en andere felle — onweersbuien is dat de temperatuur sterk afneemt met de hoogte, terwijl er bij het aardoppervlak vochtige lucht aanwezig is, lucht die veel waterdamp bevat. Wanneer de waterdamp in de stijgstroom van de bui condenseert tot waterdruppels, komt warmte vrij die ervoor zorgt dat de stijgstroom warmer blijft dan zijn omgeving en daardoor in stand blijft. Warme lucht zet uit en stijgt op door de opwaartse kracht.

De rotatie rond een verticale as in een supercel ontstaat door het kantelen van de rotatie (of preciezer: vorticiteit) rond een horizontale as, die aanwezig is in een stroming waarin de windsnelheid met de hoogte verandert. Dit verklaart waarom voor de sterkste tornado's die met supercellen samenhangen, steeds een sterke verandering van de windsnelheid met de hoogte aanwezig is.

Tornado's komen relatief vaak in het centrale deel van de Verenigde Staten voor, gemiddeld zo'n duizend per jaar. De meeste zijn niet sterk, maar sommige wel. Het gebied dat wel Tornado Alley genoemd wordt, van midden-Texas tot het oosten van Nebraska en Iowa heeft er het meest mee te maken, voornamelijk in de maanden april, mei en juni.

Vochtige warme lucht stroomt vanuit de Golf van Mexico noordwaarts en schuift over de Tornado Alley onder een luchtlaag afkomstig uit Mexico en de Rocky Mountains, waarin de temperatuur sterk afneemt met de hoogte. Zo wordt aan de twee voorwaarden voor sterke onweersbuien voldaan. Daarbij komt, dat er een zuidelijke wind waait, waarvan de snelheid vlak boven het aardoppervlak sterk toeneemt met de hoogte. Dit wordt een low level jet genoemd. Rond 5 kilometer hoogte waait daarbij een sterke westelijke wind. Dit ruimen van de wind met de hoogte levert een extra bijdrage tot het ontstaan van rotatie in de eventuele buien die ontstaan.

Het is vaak mogelijk gebieden waarin tornado's gaan voorkomen een aantal dagen tot uren van tevoren aan te wijzen. De exacte plaats en het exacte tijdstip zijn echter heel onvoorspelbaar.

Mensen die meestal voor de kick op zoek gaan naar tornado's en/of zware onweersbuien worden tornadojagers of stormchasers (veelal in de Verenigde Staten) genoemd. Sommige tornadojagers zijn wetenschappers die metingen willen doen van temperatuur, druk en luchtvochtigheid in de directe nabijheid van een tornado, en de tornado met een radar scannen. Hiermee hopen ze het ontstaan van tornado's, waar nog veel onduidelijk over is, beter te begrijpen.

Indeling

klassesnelheden km/u
F-0 64 - 117
F-1 118 - 180
F-2 181 - 251
F-3 252 - 330
F-4 331 - 417
F-5 418 - 512

Vergelijkbaar met de Schaal van Beaufort voor wind worden tornado's ingedeeld volgens de schaal van Fujita.

Op 10 en 11 november 2002 werd het midden van de VS getroffen door 70 tornado's waarbij 36 mensen omkwamen. Op 3 en 4 mei 1999 ontstonden er in Oklahoma en Kansas 60 tornado's, waarbij zeker 45 mensen de dood vonden. Sommige tornado's hadden een diameter van 800 meter. Op 3 april 1974 vond een "super outbreak" plaats waarbij in het midden-westen van de VS 148 tornado's ontstonden en 300 mensen omkwamen.

Sinds 1 Februari 2007 wordt de Enhanced Fujita scale (EF) gebruikt. Deze ziet er als volgt uit:

Schaal Windsnelheid
(geschat)[1]
Voorbeeld van schade
mph km/h
EF0 65–85 105–137 EF0 damage example
EF1 86–110 138–178 EF1 damage example
EF2 111–135 179–218 EF2 damage example
EF3 136–165 219–266 EF3 damage example
EF4 166–200 267–322 EF4 damage example
EF5 >200 >322

EF5 damage example

 

Tornado

Een tornado is de benaming voor een zware windhoos, een wervelwind (een snel draaiende kolom lucht) die als trechtervormige slurf onder een buienwolk zichtbaar is. Tornado's zijn gevaarlijk, vooral door hun enorme kracht en de hevige wervelingen om een verticale as. Het gebied met hoge windsnelheden, meestal tussen 120 en 250 km/uur en soms meer dan 400 km/uur, is doorgaans kleiner dan een kilometer. Tornado's hangen samen met onweersbuien in vochtige lucht en sterke wind op enkele kilometers hoogte. De schade die tornado's veroorzaken hangt niet alleen samen met de sterke wind maar ook met ronvliegende objecten. Tornado's komen vooral in het centrale deel van Verenigde Staten voor, gemiddeld zo'n duizend per jaar. In Nederland bereikt een windhoos zelden de kracht van een Amerikaanse tornado. In de 20e eeuw gebeurde dat slechts enkele malen.
 

Vormen van tornado's

Tornado's kunnen verschillende vormen hebben en worden onderscheiden in:

  • kachelpijptornado, die verticale wanden heeft die loodrecht op het aardoppervlak staan;
  • touwtornado, die eruit ziet als een slang in de lucht; en
  • wigtornado die de vorm van een grote wig heeft, met naar onder taps toelopende zijkanten.

Meerdere tornado's kunnen onderdeel uitmaken van een tornadofamilie.

 

Tornado's in Nederland en België

In Nederland en België komen ook af en toe tornado's voor. Uit onderzoek blijkt dat er in Nederland naar schatting 35 tornado's per jaar voorkomen.[2] Per eenheid van oppervlakte is dit 8,4 tornado's per 10.000 km2 of 21,8 tornado's per 10.000 vierkante mijl. Ter vergelijking: in Florida, de staat met de hoogste tornadodichtheid van Amerika, komen 3,6 tornado's per 10.000 km2[3] voor of per 10.000 vierkante mijl 9,4 tornado's. Er is echter één groot verschil. Vaak zijn het zwakke tornado's, die meestal windhozen genoemd worden. Dit geldt overigens ook voor Florida, wat niet in Tornado Alley ligt (in dat geval is het Oklahoma met 8,2 tornado's per 10.000 vierkante mijl). Een enkele keer bereikt ook in Nederland of België een windhoos de kracht van een sterke (Amerikaanse) tornado, zoals op:

  • 10 augustus 1925 in Borculo, zie: stormramp van 1925.
  • 1 juni 1927 bij Neede (F4),[4] zie stormramp van 1927.
  • 23 augustus 1950 op de Veluwe (F4/F5). Het schadespoor van deze tornado had een lengte van 46 kilometer en was 400 tot 1400 meter breed, en liep voornamelijk door de plaatselijke bossen. Er vielen geen slachtoffers.[5][6] Zie: Tornado van 23 augustus 1950.
  • 27 maart 1966 in Winterswijk, het Winterswijkse Feestgebouw aan de Haitsma Mulierweg werd verwoest. Ook in de omgeving van het Feestgebouw richtte de windhoos veel schade aan. Aan de Wilhelminastraat, de Groenloseweg en Morgenzonweg waaiden daken geheel of gedeeltelijk weg, zoals het dak van de kantine van voetbalvereniging WVC.[7]
  • 25 juni 1967 in Oostmalle, Chaam en Tricht (F3).[4] Zie: Tornado van 25 juni 1967.
  • 14 augustus 1999 in Doornik. De kathedraal van Doornik werd zwaar beschadigd.

Een historische tornado waarvan de sporen tot op de dag van vandaag zichtbaar zijn is de tornado die tijdens de zomerstorm van 1 augustus 1674 de Dom van Utrecht trof. Het schip van de kerk stortte in en sindsdien staat de Domtoren los van de kerk. De brokstukken bleven nog lang liggen, maar na opruiming hiervan is ter plaatse het Domplein aangelegd.

Op enige kilometers afstand van de Belgische grens werd de Franse stad Hautmont op 3 augustus 2008 getroffen door een F3-tornado. Daarbij vielen 3 doden en 19 gewonden. 1000 huizen raakten beschadigd. Hiervan werden 250 onbewoonbaar. Deze tornado maakte deel uit van een Europees slechtweerfront. Dezelfde dag werden ook Oostermeer in Friesland en de provincie Groningen door een minder zware tornado getroffen.

 

Stofhoos

 

 
Stofhoos in South Carolina (Verenigde Staten).

 

Een stofhoos (ook zandhoos of stofduivel genoemd) is een kleine, relatief zwakke wervelwind die op warme dagen kan ontstaan door convectie in de lucht boven een sterk opgewarmd oppervlak.

 

 

 

Ontstaan

 

Op warme zonnige dagen in het zomerhalfjaar met weinig wind kunnen boven sterk verhitte oppervlakken wervelwindjes ontstaan. Ze doen zich vooral voor boven zandgrond, maar soms ook boven de stenen van een plein of boven hooi op het land (een hooiduivel). Meestal is er dan een draaiende zuil van stof of zand te zien en daarom worden deze wervelwindjes stof- of zandhozen (in de Verenigde Staten dust devils) genoemd. In een vuurzee worden ook wel eens vuurhoosjes gezien en ook boven de hete lava van een vulkaan zijn hoosjes waargenomen.

 

Het verschijnsel heeft dus alles met hitte te maken en aan de grond moet het minstens enkele tientallen graden warmer zijn dan op zo'n honderd meter hoogte. Er vormt zich dan een hete luchtbel die opstijgt, waardoor aan het aardoppervlak lucht toestroomt uit de naaste omgeving. Net als bij water in een leeglopend bad kan de toestromende lucht dan een roterende beweging krijgen.

 

Kracht

 

In tegenstelling tot windhozen, die samenhangen met wolken op enkele honderden meters hoogte, doen stof- of zandhozen zich alleen aan het aardoppervlak en bij rustig weer voor. Stofhoosjes worden meestal maar enkele tientallen meters hoog, maar kunnen soms een hoogte bereiken van honderd meter. De levensduur is doorgaans niet langer dan enkele minuten. De windkracht van stofhozen kan daarom nooit in de schaal van Beaufort worden uitgedrukt, die gebaseerd is op gemiddelden van minstens tien minuten.

 

Stof- en zandhozen zijn minder heftig en veel onschuldiger dan windhozen bij wolken. Toch veroorzaken stofhozen soms schade of verwondingen. Dergelijke hoosjes zijn vaak krachtig genoeg om kussentjes, strandstoelen of parasols op te tillen. In de binnenstad van Utrecht zijn begin augustus 1996 zelfs bomen omver geblazen en op geparkeerde auto's terechtgekomen. Zulke krachtige stofhozen zijn zeldzaam en de meeste richten geen schade aan.

 

Andere namen voor dit verschijnsel

 

In Twente in Nederland worden stofhozen ook wel windheksen genoemd. In het Limburgse Haspengouw wordt in het plaatselijk dialect de benaming houvrouw gebruikt. In Australië wordt een wind- of stofhoos een Willy Willy genoemd, naar de traditionele Aboriginalnaam ervoor. In Brazilië wordt de Saci in verband gebracht met stofhozen.

 

Mars

 

 
Stofhoos op Mars die een kraterwand opklimt. De donkere kronkellijn is op het marsoppervlak gevormd door de langstrekkende stofhoos (vlek aan linker uiteinde). Foto: Mars Global Surveyor

 

Ook op Mars zijn stofhozen waargenomen met satellietfoto's, onder andere reeds door het Viking-programma in de zeventiger jaren van de twintigste eeuw en door de Mars Pathfinder in 1997. Behalve de stofhozen is ook al een veel grotere cycloon waargenomen op Mars.

 

Stofhozen op Mars kunnen vele malen groter worden dan op aarde (doorsnede 50x, hoogte 10x) en vormen door hun afmeting en elektrische eigenschappen een serieuze bedreiging voor aardse technologie die naar Mars gestuurd wordt. Desalniettemin kan het ook goed uitpakken; Het team van de marsrover "Spirit" meldde op 12 maart 2005 dat een langstrekkende dust devil de zonnepanelen had schoongeblazen waardoor ze meer vermogen leverden en de rover dus intensiever kon worden ingezet. Een dergelijk fenomeen (zonnepanelen op mysterieuze wijze gereinigd) was al eerder waargenomen bij de marsrover "Opportunity".

 

 

Stofhoos op Mars, vastgelegd door marsrover "Spirit"

 

Waterhoos

 

 

 

 
Uitzicht op waterhozen vanaf strand Kijkduin bij Den Haag, 27 augustus 2006.

 

 
Waterhoos voor de Florida Keys

 

 
Twee waterhozen bij de Bahama's.

 

Een waterhoos is een kleine trechtervormige slurf veroorzaakt door snel draaiende luchtbewegingen. Waterhozen zijn in Nederland soms onder de wolken zichtbaar boven de Noordzee, de Waddenzee en het IJsselmeer. Als zo'n slurf het wateroppervlak raakt en water opzuigt, wordt dit verschijnsel een waterhoos genoemd. Een waterhoos is doorgaans een betrekkelijk onschuldige vorm van een windhoos. Boven land verliest de hoos meestal zijn kracht. Alleen in zeldzame gevallen behoudt de waterhoos voldoende kracht langs de kust om ongelukken te veroorzaken en schade aan te richten.

 

Waterhozen komen vooral in de tweede helft van de zomer en het najaar voor, wanneer het relatief warme zeewater de vorming van buien bevordert. Die buien ontstaan vooral in koude uit de poolstreken afkomstige lucht waarbij grote temperatuurverschillen optreden tussen het zeewater en de lucht daarboven. Jaarlijks worden voor de Nederlandse kust en boven het IJsselmeer een tiental waterhozen gezien. Waarschijnlijk komen er in werkelijkheid meer voor, maar niet alle hozen worden opgemerkt. Op 17 augustus 1953 zijn boven het IJsselmeer in anderhalf uur tijd 18 waterhozen waargenomen.

 

Waarschuwing

 

Vooral wie zich op het water bevindt, moet bedacht zijn op waterhozen. Het windveld is in de regel veel minder sterk dan bij windhozen, maar sterk genoeg om voorzichtigheid in acht te nemen. Meer algemeen: watersporters doen er verstandig aan om, wanneer een flinke bui in aantocht is, zo snel mogelijk de kant op te zoeken en het water te verlaten. Afgezien van hozen gaan zware buien vaak vergezeld van windstoten en onweer


Cumulonimbus tuba

 

 

 

een Cumulonimbus tuba die de grond aan het naderen is
 

tuba nabij Woensdrecht, 19 augustus 2006

 

Windhoos

 
 
Een windhoos bij North Platte, Nebraska op 22 mei 2004. De zichtbare slurf is gelijk aan die van de waterhoos.

Een windhoos is een wervelwind (een snel draaiende kolom lucht) die vaak als een trechtervormige slurf onder een onweerswolk zichtbaar is. Vooral in de zomerperiode, maar soms ook in de winter, gaan buien zo nu en dan vergezeld van windhozen. De hoos trekt met de bui mee en kan een spoor van vernielingen achterlaten.

Soms bevat de windhoos objecten die tijdens de tocht over het aardoppervlak zijn opgezogen. De zichtbare slurf bestaat net als een wolk uit waterdruppeltjes. De windsnelheden bij een windhoos kunnen zeer lokaal oplopen tot enkele honderden kilometers per uur en de passage van een hoos gaat gepaard met een enorm lawaai.

Gemiddeld enkele malen per jaar veroorzaken windhozen zeer plaatselijk een enorme ravage. Vaak worden zware windstoten, die ook veel schade aanrichten, aangezien voor windhozen. Of werkelijk sprake is geweest van een hoos kan in de regel pas achteraf worden vastgesteld aan de hand van verslagen van ooggetuigen en de aard van de schade.

 

 

Ontstaan

Windhozen zijn moeilijk voorspelbaar, maar de weersomstandigheden waarbij ze het meest voorkomen zijn wel te karakteriseren. De verschillen in temperatuur en vochtigheid tussen de lucht aan het aardoppervlak en op grote hoogte in de atmosfeer moeten heel groot zijn. Bovendien moet op zo'n 10 kilometer hoogte een zeer sterke wind staan (straalstroom). In een dergelijke situatie ontstaan de enorme buienwolken die hozen kunnen bevatten.

In de nazomer en het najaar ontstaan de meeste buien boven de relatief warme zee of meer. Hozen die bij buien boven water optreden en het land niet bereiken worden waterhozen genoemd. Onweersbuien kunnen behalve windhozen en waterhozen ook catastrofale valwinden veroorzaken.

Kracht

De kracht van een windhoos wordt uitgedrukt in de schaal van Fujita: lopend van EF0 voor een lichte tot EF5 voor een catastrofale hoos. De schadeklasse zegt niet alles over het gevaar. In een caravan of tent is men kwetsbaarder dan in een gebouw. Zo waren er op Ameland zowel op 11 augustus 1972 (4 doden) als op 17 augustus 1992 (1 dode) slachtoffers te betreuren toen een windhoos over een camping trok.

Tornado

Een zware windhoos wordt tornado genoemd. De kans dat een gebied in Noordwest-Europa wordt getroffen door een tornado is zeer klein. Tornado's, die in vergelijking met windhozen aanzienlijke schade kunnen aanrichten, zijn hier heel zeldzaam en het gebied waarin ze optreden is meestal niet groter dan een smalle baan van twee tot enige tientallen kilometers lengte en enkele honderden meters breedte. In het Engels wordt het woord tornado overigens op windhozen van alle sterktes toegepast.

Windhozen in Nederland en België

In België komen naar schatting 10 windhozen per jaar voor, terwijl in Nederland er naar schatting zo'n 35 windhozen per jaar voorkomen die soms aanzienlijke schade veroorzaken[1]. In Nederland komt dit neer op 8,4 tornado's per 10.000 km2 per jaar. Ter vergelijking: in Florida bedraagt dit 3,6 tornado's per 10.000 km2 per jaar[2]. In Nederland zijn windhozen hoofdzakelijk zwak in vergelijking met de tornado's die in Amerika voorkomen. Hieronder een aantal voorbeelden van opmerkelijke windhozen in Nederland:

 
Oldebroek (1987)
  • 1 augustus 1674: De zomerstorm van 1674 richtte grote schade aan in het huidige België en Nederland. In de stad Utrecht ontstond daarin een tornado die een enorme ravage veroorzaakte.
  • 10 augustus 1925: De stormramp van 1925 trok over Brabant, Nijmegen, de Achterhoek en Twente.
  • 1 juni 1927: De stormramp van 1927 trof de Achterhoek.
  • De tornado van 23 augustus 1950: Deze trok over de Veluwe en was waarschijnlijk zwaarder dan de veel bekendere windhoos te Chaam en Tricht van 25 juni 1967.
  • 27 maart 1966: In Winterswijk werd het Winterswijkse Feestgebouw aan de Haitsma Mulierweg verwoest. Ook in de omgeving van het Feestgebouw richtte de windhoos veel schade aan. Aan de Wilhelminastraat, de Groenloseweg en Morgenzonweg waaiden daken geheel of gedeeltelijk weg, zoals het dak van de kantine van voetbalvereniging WVC.[3]
  • De windhozen van 25 juni 1967: Eerst trof een windhoos het Belgische Oostmalle, waarna deze in Nederland in Chaam en Tricht grote vernielingen aanrichtte. In Tricht werd een woonwijk compleet vernield. Er vielen 7 doden, 32 mensen raakten gewond en 500 mensen uit Tricht raakten dakloos. De windhoos wordt door het KNMI betiteld als een van de zwaarste ooit in Nederland.[4] Voor het eerst in de geschiedenis werd er op de ochtend van 25 juni een waarschuwing gegeven voor windhozen tijdens het weerbericht van het radionieuws.
  • De windhozen op Camping Duinoord: Op 11 augustus 1972 trof een windhoos een camping op Ameland waarbij vier doden en ruim 100 gewonden vielen.[5] Deze camping werd hierna nog tweemaal getroffen door een windhoos: op 17 augustus 1992 viel er weer een dode[6] en op 14 september 1997 was er vooral veel schade aan tenten en caravans.[7]
  • Juni 1987: In Oldebroek op de Veluwe trok een windhoos een spoor van verwoesting door de bossen. Vele boerderijen en kassen gingen tegen de vlakte, vee werd meegesleurd en er waren vele gewonden.
  • 3 augustus 1997: Hoogvliet en Spijkenisse werden getroffen door een windhoos, die onder andere over het Ruigeplaatbos trok. Er vielen geen zwaargewonden, wel was er aanzienlijke schade.
  • 9 september 1998: Een windhoos trok vanaf Apeldoorn over Teuge en Twello richting Deventer. Er vielen geen zwaargewonden, maar er was wel veel materiële schade. Onder andere in het Rijsterborgherpark, waar meer dan honderd bomen het loodje legden, werd een ware catastrofe aangericht.
  • 2 juni 1999: Een windhoos bracht in de Achterhoek tussen Barchem, Ruurlo en Borculo veel schade aan. Echter volgens het KNMI is er geen bewijs dat het hier om een windhoos ging omdat er van de ooggetuigen niemand een slurf van een windhoos heeft waargenomen.[8]
  • 2 juni 2003: Een windhoos trok van Warnsveld en oostelijk Zutphen richting Vorden.
  • 17 juli 2004: In Breda richtte een tornado een ravage aan in de wijken Sportpark, Heusdenhout en Brabantpark. Dakpannen werden van de huizen gerukt en bomen braken als lucifers doormidden.[9]
  • 3 november 2013: In Wijk bij Duurstede richtte een tornado aanzienlijke schade aan in de wijk de Horden en het industrieterrein Molenvliet. Zo vlogen er dakpannen van de daken af en werden bomen ontworteld.
  • 9 juni 2014: In De Moer richtte een krachtige maar korte tornado flinke schade aan. Zo vlogen er tuinhuisjes door de lucht en werden verschillende bomen ontworteld, met schade aan geparkeerde auto's tot gevolg. Er vielen geen gewonden.

 

Vuurkolk

 
 
Vuurkolk
 
Vuurkolk
 
Vuurkolk in gecontroleerde omstandigheden

Een vuurkolk (ook vuurduivel of vuurtornado) is het fenomeen waarbij de lucht in of bij een brand een verticale vorticiteit krijgt en aldus een opstijgende werveling vormt, een tornado-achtige opstijgende en ronddraaiende luchtkolom. Vuurkolken kunnen bestaan uit een werveling van vuur of een wervelwind zijn die gescheiden blijft van de vlammen, binnen of buiten de vuurzone. Ze ontstaan doordat de hitte van het vuur de lucht aan de grond verhit en snel doet stijgen, terwijl er aan de basis van de luchtkolom koelere lucht uit de omgeving wordt aangezogen.

Vuurkolken zijn eerder zeldzaam. Een extreem voorbeeld is de aardbeving in Kanto in 1923 waar een enorme vuurstorm een gigantische vuurkolk veroorzaakte waarin 38.000 mensen omkwamen.[1] Een ander voorbeeld is de talrijke vuurkolken die ontstonden nadat een blikseminslag op 7 april 1926 brand had veroorzaakt in een olieopslagplaats bij San Luis Obispo. De inslag veroorzaakte een vuurstorm die 4 dagen duurde en duizenden wervelwinden produceerde. De grotere vuurkolken deponeerden puin tot 5 kilometer ver.

Grote vuurkolken komen het vaakst voor bij natuurbranden. Ze zijn typisch 10-50 meter hoog, een paar meter breed, en duren meestal maar een paar minuten. In extreme omstandigheden kan een vuurkolk meer dan een kilometer hoog zijn, met windsnelheden boven 160 km/h, en meer dan 20 minuten duren.[2][3]

Vuurkolken kunnen bomen ontwortelen en brandend materiaal dat door een vuurkolk wordt weggedragen kan nieuwe brandhaarden veroorzaken.

Vuurkolken worden onder gecontroleerde omstandigheden opgewekt in laboratoria om hun gedrag te bestuderen.